Мазмұны
Жер телімінде жеке су көзі болуы – көптеген жеке үй иелерінің арманы. Ұңғыма орталықтандырылған су жүйесіне тәуелділікті азайтады және көбіне қалалық құбыр суына қарағанда сапасы жоғары су береді. Дұрыс таңдалған ұңғымалық сорғы және сауатты орнатылған су дайындау жүйесі табиғи көзді толыққанды үй су жүйесіне айналдырады. Алайда бұрғыланған ұңғымадан ас үйдегі краннан таза су ағуына дейінгі жол алғашқыда көрінгендей қысқа емес. Бұл жерде судың қандай тереңдікте жатқанын, оның химиялық құрамын және үй ішіндегі құбыр желісінің ерекшеліктерін ескеру маңызды. Кез келген кезеңдегі қателік қымбатқа түсуі мүмкін. Бұл мақала ұңғымадан үйге су жеткізу жолының барлық кезеңін жүйелі әрі нақты түсіндіреді.
Бұрғылау және жабдықтау: бәрі неден басталады
Ұңғыма салу ең алдымен жер теліміндегі су қабатының қандай тереңдікте орналасқанын анықтаудан басталады. Қазақстанның әртүрлі аймақтарында бұл тереңдік айтарлықтай өзгеше болуы мүмкін: кей жерлерде су 20 метрде кездеседі, ал кейбір өңірлерде 80–100 метрге дейін бұрғылау қажет. Тереңдік ұңғыма түрін және қолданылатын жабдықты таңдауға тікелей әсер етеді.
Ұңғымалардың негізінен екі түрі бар – құм қабатына дейін бұрғыланатын ұңғыма және артезиандық ұңғыма. Біріншісін бұрғылау арзанырақ, бірақ су беру көлемі аздау болады. Артезиандық ұңғымалар әктас қабатына дейін жетеді – мұндай жағдайда су әдетте таза, су беру көлемі тұрақты және қызмет ету мерзімі ондаған жылға созылады. Бұрғылау аяқталғаннан кейін ұңғыма арнайы қаптама құбырмен бекітіледі. Қазіргі кезде көбіне пластик құбырлар қолданылады, өйткені олар тот баспайды және судың дәміне әсер етпейді.
Ұңғыманың аузына арнайы қорғаныш қақпа орнатылады. Ол жер үсті сулары мен қоқыстың ұңғымаға түсуінен қорғайды. Одан кейін жабдықтау тәсілі таңдалады – кессон немесе адаптер. Кессон – жабдық орналастыруға арналған жер астындағы камера. Ал адаптер – ықшам шешім: ол қаптама құбырға орнатылады да, су құбырын жердің қату деңгейінен төмен көлденең бағытта шығарады.
Сорғы жабдығы: жүйенің жүрегі
Тереңдігі 10 метрден асатын ұңғымалар үшін әдетте батырмалы орталықтан тепкіш сорғылар қолданылады. Олар ұңғыманың ішіне тікелей түсіріледі, дыбыссыз жұмыс істейді және тұрақты қысым береді. Сорғының диаметрі қаптама құбырының диаметріне сәйкес келуі тиіс. Көптеген тұрмыстық ұңғымалар үшін стандартты өлшем – 4 дюйм.
Сорғының өнімділігі ұңғыманың су беру мүмкіндігіне сәйкес болуы керек. Егер сорғы суды ұңғыма толғаннан жылдамырақ айдайтын болса, жабдық «құрғақ жұмыс» режиміне түсіп, тез істен шығуы мүмкін. Сондықтан міндетті түрде құрғақ жүрістен қорғайтын реле орнатылады. Ол су деңгейі төмендеген кезде сорғы жұмысын автоматты түрде тоқтатады.
Гидроаккумулятор қысым астында белгілі бір мөлшерде су жинайды, гидравликалық соққыларды жұмсартады және сорғының жиі қосылып-өшіп тұруын азайтады. Оның көлемі үй шаруашылығының қажеттілігіне қарай таңдалады. Қысым релесі автоматты басқару жүйесін толықтырады – қысым төмендегенде сорғыны қосып, белгіленген деңгейге жеткенде өшіреді.
Су дайындау: тек судың болуы жеткіліксіз
Жер асты суларының құрамында көбіне әртүрлі қоспалар болады: темір, марганец, қаттылық тұздары, кейде күкіртсутек. Мұндай суды тазартпай ішу ұсынылмайды, ал кейбір қоспалар сантехникаға да зиян келтіреді. Сондықтан ең бірінші қадам – суды зертханалық талдаудан өткізу. Талдау нәтижесінсіз сүзгі жүйесін дұрыс таңдау мүмкін емес.
Қазақстандағы ұңғыма сулары үшін ең жиі кездесетін мәселе – темірдің көп болуы. Ол суға қызғылт-сары реңк береді және сантехника бетінде тот дақтарын қалдырады. Мұндай қоспаны жою үшін аэрациялық колонналар немесе каталитикалық темірсіздендіру сүзгілері қолданылады. Ал судың қаттылығы қазандықтар мен бойлерлерде қақ түзеді, оны жою үшін тұз арқылы регенерацияланатын ионалмасу сүзгілері пайдаланылады.
Жүйеде міндетті түрде болуы тиіс негізгі элементтер
Монтаж жұмыстары басталар алдында барлық жабдықтың толық тізімін жасау маңызды. Кез келген элементтің болмауы ерте ме, кеш пе жүйенің жұмысына әсер етеді. Ұңғымадан су жеткізетін жүйеде мынадай негізгі түйіндер болуы қажет:
- батырмалы ұңғымалық сорғы және құрғақ жүрістен қорғаныс жүйесі;
- сорғыны автоматты басқаруға арналған қысым релесі;
- гидравликалық соққыларды азайтатын гидроаккумулятор;
- үйге кіреберісте орнатылатын ірі тазарту магистральдық сүзгі;
- су талдауы нәтижесіне сәйкес таңдалған су дайындау жүйесі;
- құбыр тармақтарының әрқайсысына орнатылатын жабу крандары.
Жүйені іске қоспас бұрын соңғы кезеңде құбыр жүйесі қысыммен тексеріледі. Бұл сынақ сәтті аяқталғаннан кейін ғана құбырларды қабырға мен еден ішінде жабуға болады. Бұл кезеңде асықпаған дұрыс, өйткені жасырын ағып кету кейін әлдеқайда үлкен шығын әкелуі мүмкін.
Ұңғымадан ас үйдегі таза суға дейінгі жол бірнеше өзара байланысты кезеңнен тұрады: бұрғылау, сорғы жабдығын орнату, су дайындау және үй ішіндегі құбыр жүйесін жүргізу. Осы кезеңдердің кез келгеніндегі қате немесе артық үнемдеу кейін түзетуі қиын әрі қымбат мәселелерге алып келеді. Ұңғыманың тереңдігі мен судың құрамын ескере отырып жабдықты дұрыс таңдау – ондаған жыл бойы сенімді қызмет ететін су жүйесінің негізі.
Добавить комментарий