Эфиопия туралы 30 қызықты мәліметтер

Әлем көптеген мемлекеттерден тұрады және олардың әрқайсысының өзіндік тарихы, мәдениеті мен табиғи ерекшеліктері бар. Кейбір елдер ежелгі ескерткіштерімен танымал болса, енді біреулері ерекше дәстүрлері немесе көркем табиғатымен саяхатшыларды қызықтырады. Эфиопия Африка құрлығында ерекше орын алатын мемлекеттердің бірі саналады. Мұнда көне әдет-ғұрыптар сақталған, өзіндік күнтізбе мен уақыт есептеу жүйесі қолданылады, ал табиғи нысандардың біразы құрлықтың нағыз ғажайыптары ретінде бағаланады. Бұл елді жиі адамзат өркениетінің бесігі және Шығыс Африканың ең қызықты өңірлерінің бірі деп атайды. Төменде осы таңғажайып мемлекетпен жақынырақ танысуға мүмкіндік беретін отыз қызықты дерек ұсынылған.

1. Эфиопия әлемдегі ең көне мемлекеттердің бірі болып саналады. Мұндағы өркениеттердің тарихы мыңдаған жылдарға созылады, ал алғашқы ірі патшалықтар көптеген еуропалық елдерден әлдеқайда бұрын пайда болған.
2. Ел аумағынан әйгілі Люси қаңқасы табылған. Бұл адамзаттың ежелгі арғы тектерінің ең танымал қалдықтарының бірі болып есептеледі және оның жасы шамамен 3,2 миллион жыл деп бағаланады.
3. Көптеген ғалымдар осы өңірді адамзаттың ықтимал бесіктерінің бірі деп атайды. Археологиялық жаңалықтар бұл аймақтың адамдардың шығу тегін зерттеудегі маңызын үнемі дәлелдеп келеді.
4. Эфиопия ешқашан еуропалық державалардың толық отарына айналған емес. Осы ерекшелігі арқылы ол ұзақ уақыт бойы сыртқы үстемдікті бастан өткерген көптеген африкалық мемлекеттерден дараланады.
5. 1896 жылы эфиопиялық әскерлер Адуа шайқасында Италия армиясын жеңді. Бұл жеңіс Африка халықтарының тәуелсіздік жолындағы күресінің символына айналды.
6. Мемлекеттің астанасы — Аддис-Абеба қаласы. Оның атауы «Жаңа гүл» деген мағынаны білдіреді және ірі мегаполис үшін өте әсем естіледі.
7. Елде өзіндік күнтізбе қолданылады. Ол жалпы қабылданған григориан күнтізбесінен ерекшеленетіндіктен, эфиопиялық жыл санау жүйесі бірнеше жылға артта қалып отырады.
8. Мұндағы уақыт есептеу тәсілі де өзгеше. Сағат есебі күннің шығуынан басталатындықтан, шетелдіктер үшін уақытты белгілеу жүйесі әдеттен тыс көрінуі мүмкін.
9. Эфиопия халық саны бойынша Африкадағы екінші мемлекет болып табылады. Құрлықта одан көп тұрғын тек Нигерияда ғана өмір сүреді.
10. Ел аумағында ондаған халықтар мен этностық топтар мекендейді. Әрбір қауым өз тілі мен мәдени дәстүрлерін сақтап қалған.
11. Мұнда сексеннен астам тіл қолданылады. Осындай тілдік алуандық әлемдегі ең бай көрсеткіштердің бірі саналады.
12. Федералдық деңгейдегі ресми жұмыс тілі — амхар тілі. Сонымен қатар көптеген өңірлерде жергілікті тілдер әкімшілік және білім беру салаларында кеңінен пайдаланылады.
13. Көпшілік Эфиопияны кофенің отаны деп есептейді. Танымал аңыз бойынша, кофе дәндерінің қасиетін алғаш рет Калди есімді бақташы байқапты.
14. Бұл мемлекетте кофе ішу рәсімі маңызды әлеуметтік дәстүр болып саналады. Сусынды әзірлеу процесі ұзаққа созылып, қатысушылардың өзара әңгімесімен қатар жүреді.
15. Экспорттық табыстың едәуір бөлігі кофені халықаралық нарықтарға сатудан түседі. Эфиопиялық сұрыптар бай хош иісімен және алуан түрлі дәмдік ерекшеліктерімен жоғары бағаланады.
16. Ел аумағында әйгілі Данакиль ойпаты орналасқан. Ол Жер шарындағы ең ыстық орындардың бірі ретінде белгілі және мұнда орташа жылдық температура өте жоғары болады.
17. Данакильдің табиғи көріністерін кейде өзге ғаламшарлардың пейзаждарымен салыстырады. Түрлі минералдардың әсерінен пайда болған ашық түстер ерекше көрініс қалыптастырады.
18. Эфиопия арқылы Ұлы Рифт аңғары өтеді. Бұл алып геологиялық құрылым бірнеше мемлекетті кесіп өтіп, мыңдаған шақырымға созылып жатыр.
19. Дәл осы елде Көк Ніл өзені бастау алады. Аталған су артериясы миллиондаған адамның өміріне ықпал ететін Ніл өзенінің су қорын қалыптастыруда маңызды рөл атқарады.
20. Тана көлі Эфиопиядағы ең үлкен көл болып саналады. Көк Ніл дәл осы жерден басталып, кейін Судан арқылы солтүстік бағытқа қарай ағады.
21. Елде жартастардың ішіне қашалып салынған Лалибэла шіркеулері орналасқан. Бұл сәулет туындылары ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұралар тізіміне енгізілген және әлемнің түкпір-түкпірінен келетін зияратшыларды қызықтырады.
22. Жергілікті ғибадатханалардың көпшілігі бірнеше ғасыр бұрын тұрғызылған. Кейбір нысандар әлі күнге дейін бастапқы мақсатына сай пайдаланылып келеді.
23. Эфиопия православие шіркеуі әлемдегі ең көне христиан қауымдарының қатарына жатады. Христиан діні бұл өңірде біздің заманымыздың IV ғасырында тарала бастаған.
24. Мемлекетте геэз деп аталатын өзіндік жазу жүйесі бар. Бұл әліпби діни мәтіндерде қолданылып, аймақтағы заманауи тілдердің дамуына ықпал еткен.
25. Ұлттық тағамдардың ең танымалы — инжера. Тефф ұнынан дайындалатын қышқыл дәмді бұл нан көптеген дәстүрлі астың негізін құрайды.
26. Тефф әлемдегі ең ұсақ дәнді дақылдардың бірі болып есептеледі. Дәндерінің шағын көлеміне қарамастан, оның тағамдық құндылығы өте жоғары.
27. Эфиопияда басқа өңірлерде сирек кездесетін ерекше жануарлар мекендейді. Олардың қатарында эфиопиялық қасқыр мен гелада маймылы бар.
28. Эфиопиялық қасқыр Жер бетіндегі ең сирек жыртқыштардың бірі саналады. Оның негізгі популяциясы таулы аймақтарда сақталған.
29. Мемлекеттің ең биік нүктесі — Рас-Дашен тауы. Оның шыңы теңіз деңгейінен 4500 метрден астам биіктікке көтеріледі.
30. Эфиопия қазіргі таңда қарқынды дамып келе жатқан және Африканың саяси өмірінде маңызды орын алатын мемлекеттердің бірі болып табылады. Мұнда құрлық елдерін біріктіретін Африка одағының штаб-пәтері орналасқан.

Эфиопия — ежелгі тарих пен заманауи дамуды, табиғи ғажайыптар мен бай мәдени мұраны үйлестіре білген ерекше мемлекет. Бұл ел тарихи ескерткіштерімен ғана емес, ғасырлар бойы сақталған дәстүрлерімен де таңғалдырады. Оның өткені мен бүгінін зерттеу Африка құрлығының алуан түрлілігін тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Сондықтан Эфиопияға деген қызығушылық саяхатшылар, тарихшылар және әлем мәдениетін зерттеушілер арасында жылдан жылға артып келеді.